Wanneer moet ik infiltratie voor regenwater plaatsen?

Op alle percelen van meer dan 120m² moet je een infiltratievoorziening plaatsen wanneer je erop:

Een nieuw gebouw bouwt, ook wanneer je daarvoor een ander hebt afgebroken;
Een gebouw uitbreidt;
Een gebouw renoveert, waarbij je de afvoer van zowel afvalwater als regenwater ingrijpend aanpast;
Verharding (her)aanlegt of uitbreidt.

Je zorgt in die gevallen dat het overlopende water van je regenwaterput, je verharding of je dak kan infiltreren in de grond via een infiltratievoorziening. Deze moet bovengronds worden aangelegd, zoals met een infiltratiegracht of -kom of met een wadi.

Figuur 1: Infiltratiegracht, bron: Annie Spratt (Unsplash)

Bij welke verbouwingen hoef ik geen infiltratie te plaatsen?

Enkel bij verbouwingen waarbij je de afvoer van regenwater én afvalwater grondig renoveert, val je onder de verplichting. Dat betekent dus dat andere renovatiewerken waarbij geen water komt kijken, of je maar één van de twee aanpakt, je geen verplichtingen rond infiltratie opgelegd krijgt. Ook wanneer je werken uitvoert die maar een kleine aanpassing van de afvoer vragen, hoef je niet aan infiltratie te denken.

Enkele voorbeelden waarbij je niet moet voldoen aan de infiltratiewetgeving:

Alleen een binnenrenovatie uitvoeren, inclusief het vervangen van badkamer en/of keuken;
Alleen het aanpakken van de woning langs de buitenkant, inclusief het vervangen van regenpijpen.

Enkele bemerkingen:

Combineer je de twee voorbeelden, dan moet je wel aan de wetgeving voldoen.
Leg je in één van de voorbeelden ook verharding, zoals een oprit of een terras aan, dan moet je ook aan de wetgeving voldoen.
Bij sommige isolatiewerken komt automatisch een grondige aanpassing van regenwaterpijpen kijken, zoals bij het plaatsen van nieuwe dakisolatie of buitenmuurisolatie. In deze gevallen moet je vaak nieuwe afwatering plaatsen om plaats te maken voor de grotere dikte van de isolatie. Combineer je dit met grondige werken aan de afvoer van afvalwater in huis, dan zit je alsnog met verplichtingen.

Figuur 2: Wanneer je enkel een binnenrenovatie uitvoert, moet je geen infiltratie voorzien. Bron: Milivoj Kuhar (Unsplash)

Ik heb een kleine tuin, moet ik dan infiltratie plaatsen?

Bij een perceel dat in totaal kleiner is dan 120 m², heb je geen verplichting tot het aanleggen van infiltratie. Wanneer de achtertuin op zichzelf te klein is, zijn er ook alternatieven of uitzonderingen toegestaan:

In een achtertuin kleiner dan 100 m², of een tuin die smaller is dan 6 m of niet diep is, kan een ondergrondse voorziening toegestaan worden.
Als je tuin kleiner is dan 100 m² én minstens op de helft van je dakoppervlak een groendak ligt, hoef je geen infiltratievoorziening te plaatsen.
Voor tuinen kleiner dan 50 m² kan ook een uitzondering gelden, waardoor geen infiltratievoorziening vereist is.

Ik heb al een groendak, moet ik dan ook een wadi plaatsen?

Je mag de oppervlakte van je groendak aftrekken van de oppervlakte die je wadi moet bedragen. Dat betekent bij kleine groendaken dat je een kleinere wadi mag aanleggen, bij voldoende grote groendaken hoef je helemaal geen extra infiltratievoorziening meer te plaatsen.

Water infiltreert moeilijk in mijn tuin, moet ik dan nog infiltratie aanleggen?

Heb je een infiltratietest laten uitvoeren waaruit blijkt dat water moeilijk infiltreert in je tuin, dan kan je dat verslag gebruiken om een uitzondering aan te vragen om geen infiltratievoorziening te plaatsen. Je moet dan wel kunnen aantonen dat je ook alle andere mogelijkheden om water tegen te houden op je perceel (zoals bijvoorbeeld het aanleggen van een groendak) hebt overwogen.

Gaat het om een groot gebouw, waarbij het gebouw en de verharding samen meer dan 1000 m² zijn, moet je wel een buffer(tank) plaatsen die het regenwater tijdelijk kan tegenhouden bij grote regenbuien. Hier plaats je dan een systeem op dat het water traag gaat afvoeren naar de riolering. Op deze manier zorg je nog steeds dat de riolering niet overbelast raakt wanneer het hard regent, wat een doel is van de wetgeving rond infiltratie.

Waarom zijn buffertanks niet verplicht bij kleinere gebouwen? Bij kleinere gebouwen verzamelt zich onvoldoende water om die vertraagde afvoer op een efficiënte manier uit te voeren: ofwel verstopt het systeem, ofwel kan je hier niet echt van een vertraagde afvoer spreken.

Zijn er nog andere redenen om een uitzondering te krijgen?

Ja. Er kunnen nog andere technische of juridische redenen zijn die het onhaalbaar maken om bovengrondse infiltratie aan te leggen of waardoor infiltratie zelfs helemaal niet meer zinvol is. Je kan je argumentatie dan voorleggen aan de gemeente. Argumenten kunnen zijn:

Je kan aantonen dat er geen negatieve impact op het rioleringsstelsel zal zijn bij regenweer;
Je past een andere maatregel toe die meer nut heeft dan infiltreren;
Infiltratievoorzieningen plaatsen is in jouw geval onredelijk duur;
Het water raakt vervuild op het perceel en komt dus beter niet in het grondwater terecht. Denk maar aan een perceel waar een tankstation op staat.

Hoe krijg ik de uitzondering?

Als je een omgevingsvergunning aanvraagt voor je woning, moet je nog steeds het regenwaterformulier invullen. Kom je in aanmerking voor een afwijking, dan pak je dat zo aan:

Als je kan argumenteren dat je géén infiltratievoorziening hoeft te plaatsen, kun je een uitzondering aanvragen.
Als je een ondergrondse infiltratievoorziening mag gebruiken in plaats van bovengrondse (bijvoorbeeld omdat je tuin te klein is), dan volstaat een eenvoudige motivatie.

Opgepast: een provincie of gemeente kan omwille van lokale verschillen strengere regels opleggen.

Conclusie

De verplichting om infiltratievoorzieningen aan te leggen, is bedoeld om droogte en overstromingen te voorkomen. Als jij kan aantonen dat dat in jouw geval niet haalbaar of nuttig is, of dat je het al op een andere manier aanpakt, kan je hierop een uitzondering krijgen. Dit is de bedoeling van de omzendbrief.

Zoek je meer info over deze thema’s?

Wat is een wadi of infiltratiegracht? Zie https://blauwgroenvlaanderen.be/bewoners/maatregelen/maak-een-infiltratiegracht-of-wadi/

Hoe groot moet mijn infiltratievoorziening zijn? Zie https://www.vlario.be/burger/infiltratievoorziening/

Volg je graag een infosessie waarbij je leert wat de andere aandachtspunten zijn bij recuperatie en infiltratie van regenwater? We bieden hierover een gratis infosessie aan, meer info via: dialoog.be/cursussen.