Wat zijn de alternatieven voor verhardingen?

Ga na waar je verharding effectief nodig hebt. Sommige verharding dient geen nut meer en kan volledig weg. Wat je wel nog nodig hebt, kan je beperken tot een minimale oppervlakte of kan je vervangen door waterdoorlatende verharding. De oprit kan bijvoorbeeld vervangen worden door een karrenspoor, bij het terras kan je kiezen voor tegels met open voegen.

Je hoeft zelfs niet eens zo veel verharding te hebben om een verschil te maken: ook voor stadstuinen en voortuinen zijn er tal van mogelijkheden. Denk maar aan groendaken en geveltuinen. Stad Antwerpen heeft er een hele webpagina over.

Wat doe ik met mijn ontharde stukken?

Zorg voor groen van verschillende hoogtes. Ga bijvoorbeeld voor een combinatie van bomen en struiken, liefst autochtone soorten. Deze gaan meer vogels en insecten (bv. kevers, bijtjes) aantrekken. Ook hierin zijn onderhoudsvriendelijke soorten te vinden. Om autochtone soorten te kiezen, kan je de websites plantvanhier.be en bomenwijzer.be raadplegen.

Waar het groen niet te hoog mag komen, kan je meer bloemen introduceren zonder deze zelf te moeten aanplanten: maai op deze plekken maar twee keer per jaar (begin van de zomer en in het najaar) en voer het maaisel af. Dit zorgt voor minder voedingsstoffen in de bodem, waardoor kruidachtige planten het beter zullen doen dan grassen, netels en distels.

Ook water in de tuin biedt voordelen voor verkoeling en biodiversiteit. Leg een vijvertje aan of zorg voor plekjes waar het water zich vanzelf kan verzamelen door je tuin wat hoogteverschillen te geven.

Kan ik ook mijn omheining groener maken?

Wil je nog een omheining plaatsen rond de tuin die bijdraagt voor de biodiversiteit, dan kan dat met een haag van inheemse soorten: wilde liguster, rode kornoelje, veldesdoorn, meidoorn, sleedoorn of beukenhaag (minder de voorkeur om diversiteit te verhogen). Meer info op behaagjetuin.be.

Bestaan hier premies voor?

Enkele gemeenten kennen een onthardingspremie toe, zoek je premie op premiezoeker.be.

Wat met de verharding die blijft?

Je zal altijd nog wat (niet-waterdoorlatende) verharding over houden, zelfs al is het enkel de woning zelf. Water dat op deze verharding valt, moet ook weer ergens naartoe. Het liefst laat je dit infiltreren in de grond met behulp van een bovengronds infiltratiesysteem, zoals een infiltratiekom of wadi.

Zoek je meer info over dit thema?

Meer inspiratie over ontharding vind je op blauwgroenvlaanderen.be.

Wil je graag meer weten over infiltratie en groendaken? Of ben je zelfs van plan je regenwater te hergebruiken? Volg dan onze gratis infosessie over regenwater.

Leg je graag een groendak aan, maar overweeg je ook regenwater te hergebruiken? Lees dan ons artikel Kan je een groendak combineren met een regenwatertank?.

artikel geschreven door bio ir Emilia Schaltin, technisch adviseur duurzaam bouwen, laatste aanpassing 27/10/2025