Oververhitting
Meestal gaat men er vanuit dat meer isoleren enkel nadelig is voor het risico op oververhitting. Op het eerste zicht lijkt dat logisch: als de bouwschil beter geïsoleerd is, dan kan de binnengekomen warmte minder gemakkelijk terug naar buiten. De realiteit is iets genuanceerder. Tijdens het stookseizoen is het duidelijk: buiten is het altijd kouder dan binnen, dus meer isolatie is altijd positief om de warmteverliezen door transmissie te beperken. In de zomer, en soms ook in de tussenseizoenen, is het anders: overdag is het buiten warmer dan binnen en meer isolatie leidt tot minder transmissie van warmte van buiten naar binnen. Dat is positief. Maar ’s nachts is het buiten wél frisser dan binnen. Op dat moment heeft meer isolatie inderdaad een negatief effect.
Een betere isolatiewaarde (hogere R-waarde, lagere U-waarde) heeft dus zowel positieve als negatieve gevolgen.
De negatieve impact heeft eigenlijk weinig belang: de binnengekomen warmte kan ’s nachts véél efficiënter afgevoerd worden via natuurlijke ventilatie (opengaande ramen) dan door de wanden. Lees onze vraag hierover: Hoe krijg je efficiënt de warmte buiten tijdens een warme zomerperiode?
Ook het positief effect speelt een ondergeschikte rol. De meeste zonnewarmte komt immers binnen via onze beglaasde oppervlakken. Bij lichte constructies (woningen in houtskeletbouw, maar ook hellende daken in hout) is het wel belangrijk voldoende te isoleren zodat de warmte niet te snel door de opbouw komt. Een R-waarde van minstens 5 m².K/W is hierbij een minimum. Daarnaast moet de isolatie (zoals steeds) correct geplaatst zijn, zonder kieren en spleten en luchtdicht. Een luchtlek is niet alleen verlies van warmte in de winter, maar ook een plek waar ongewenste warmte binnen komt in de zomer.
Figuur links: via een luchtlek verliezen we niet alleen energie in de winter. Langs lekken komt ook ongewenste warmte naar binnen tijdens de zomer.
Bron illustratie: pro clima
Bij lichte constructies wordt wel eens aangeraden om isolatiematerialen met een grotere warmtecapaciteit te gebruiken. Maar dat blijkt al evenmin noodzakelijk voor een aangenaam binnenklimaat. Buildwise (nieuwe naam voor het WTCB – Wetenschappelijk en Technisch Centrum voor het Bouwbedrijf) heeft hier enkele jaren geleden onderzoek naar gedaan. Uitgebreide simulaties leidden steeds tot dezelfde conclusie: de invloed van het gekozen isolatiemateriaal op de binnentemperatuur is verwaarloosbaar in vergelijking met het gecombineerde effect van een goede buitenzonwering en een intensieve nachtelijke ventilatiestrategie.
Raadpleeg onze Bouwwiki voor meer artikels over het vermijden van oververhitting (kies links onder “Thema’s” voor “Oververhitting”).
Volg onze infosessie Hou je huis koel.
Buildwise artikel "Warmtecapaciteit van isolatiematerialen en risico op overhitting": https://www.buildwise.be/nl/publicaties/buildwise-artikels/2010-03.06/
Buildwise artikel "Oververhitting in de zomer: de impact van de aard van de isolatie van hellende daken is miniem": https://www.buildwise.be/nl/publicaties/buildwise-artikels/2021-02.02/
Artikel geschreven door ir. arch. Bert Vanderwegen, technisch adviseur duurzaam bouwen
