Is je spouwmuur geschikt om na te isoleren?

Sinds begin 2012 is er een technische specificatie STS 71-1 die beschrijft onder welke voorwaarden een spouwmuur kan nageïsoleerd worden met een geschikt isolatiemateriaal.

De belangrijkste voorwaarden zijn de volgende:

Het gaat om een lege spouwmuur (zonder isolatie).
De luchtspouw moet minstens 5 cm breed zijn.
Het gevelmetselwerk moet in goede staat zijn: voegwerk in goede staat, geen scheurvorming, geen tekenen van regendoorslag, vorstschade of andere vormen van degradatie.
De afwerking aan de buitenzijde moet heel dampopen zijn. Spouwmuren met een geglazuurde gevelsteen of tegels aan de buitenzijde komen dus niet in aanmerking.
De gevel mag niet blootgesteld zijn aan extreme regen. Het is aan de aannemer om dit te bepalen aan de hand van een aantal parameters beschreven in de STS.
De binnenzijde van de spouwmuur moet voldoende luchtdicht zijn. Dit wil zeggen dat deze gepleisterd moet zijn. Spouwmuren met zichtmetselwerk aan de binnenzijde kunnen dus niet nageïsoleerd worden.

De aannemer moet steeds voorafgaand de spouw onderzoeken, minstens op één plek per gevel, liefst op meerdere locaties. De aannemer legt de resultaten vast in een inspectieverslag dat overhandigd wordt bij de offerte.

Kunnen reeds geïsoleerde spouwmuren bijkomend geïsoleerd worden?

De STS 71-1 vermeld niet expliciet dat het moet gaan om de luchtspouw van spouwmuren zonder isolatie. De Technische Voorlichting (TV) 246 “Na-isolatie van spouwmuren door het opvullen van de luchtspouw” van Buildwise vermeldt wel heel kort dat ook de luchtspouw van een reeds geïsoleerde spouwmuur kan nageïsoleerd worden. Ook al is er in theorie weinig verschil tussen een luchtspouw van een spouwmuur zonder en een spouwmuur met isolatie, de STS 71-1 en ook de TV 246 van Buildwise zijn beide gebaseerd op onderzoek naar na-isolatie van lege spouwmuren, zonder isolatie. Er is dus weinig ervaring met na-isolatie van al geïsoleerde spouwmuren. In de praktijk raden we de na-isolatie van reeds geïsoleerde spouwmuren dus af.

Is het geen probleem dat de spouwverluchting wegvalt als de spouw werd nagevuld?

In de praktijk droogt de gevelsteen hoofdzakelijk uit via verdamping naar de buitenomgeving. De al dan niet verluchte luchtspouw erachter zorgt voor weinig uitdroging. Het volledig vullen van de luchtspouw is dus geen enkel probleem, onder de hierboven vermelde voorwaarden en met geschikt isolatiemateriaal (zie verder).

Wat met koudebruggen?

Bij spouwmuren die vroeger opgetrokken werden, komen koudebruggen vaak voor: tussenvloeren in beton werden doorgestort, lateien boven de ramen, retourmetselwerk tot tegen de gevelsteen bij raamopeningen etc. Dergelijke koudebruggen vormen echter geen probleem. Het onderzoek van de UGent waarop de STS 71-1 is gebaseerd, toonde aan dat de temperaturen aan de binnenoppervlakken van na-geïsoleerde spouwmuren echter hoger zijn dan bij ongeïsoleerde muren. Dit betekent dat een nagevulde spouwmuur minder gevoelig wordt voor problemen van oppervlaktecondensatie en schimmelgroei dan een ongeïsoleerde muur. Ter hoogte van koudebruggen heb je natuurlijk wel nog steeds meer warmteverlies. Dit kan je echter best oplossen door (op termijn) de spouwmuren bijkomend te isoleren langs de buitenzijde.

Hoe kies ik een geschikt materiaal en een goede aannemer?

Wil je aanspraak maken op de premie voor de na-isolatie van spouwmuren, dan moet het gekozen isolatiemateriaal een zogenaamde ATG keuring hebben. Dit wil zeggen dat het materiaal een Belgische technische goedkeuring heeft om toegepast te worden als na-isolatie voor spouwmuren. Daarnaast moet ook de plaatsingsfirma een ATG keuring hebben om spouwmuren te mogen na-isoleren. De ATG keuring bewijst dat de firma nauwgezet wordt opgevolgd bij de analyse van werven en de plaatsing. BCCA is het onafhankelijke controle organisme dat deze kwaliteitseisen opvolgt. Op de website van het BCCA kan je een lijst downloaden van alle aannemers die erkend zijn om spouwmuren na te isoleren.

Ook als je niet in aanmerking komt voor een premie raden we aan enkel te werken met ATG gekeurde isolatiesystemen, geplaatst door een firma met ATG keuring.

Als je een offerte opvraagt, vraag dan zeker ook beide ATG keuringen op.

Deze fiche van de provinciale Steunpunten Duurzaam Bouwen bied je nog algemene informatie om je te helpen een aannemer te kiezen.

Conclusie

De meeste lege spouwmuren (zonder isolatie) met een spouw van minstens 5 cm breed zijn geschikt om na te vullen met isolatie. Typische koudebruggen die voorkomen bij oudere spouwmuurconstructies vormen daarbij geen probleem. Kies steeds een isolatiesysteem met ATG keuring én een aannemer die een ATG keuring heeft om dat isolatiesysteem te plaatsen.

Meer informatie

Wie graag de volledige STS 71-1 doorneemt, deze kan je gratis downloaden op de website van de FOD Economie.

Waarom we aanraden om je spouw te laten na-isoleren (als deze geschikt is), lees je in onze vraag “Is het een goed idee om de spouw van mijn buitenmuren na te vullen met isolatie?”.

Volg onze infosessie “Raam- en muurisolatie".

Artikel geschreven door ir. architect Bert Vanderwegen, expert duurzaam bouwen Morgenbouwers

Waar moet je op letten als je je spouwmuren wil laten na-isoleren?

In dit artikel kom je te weten welke randvoorwaarden en aandachtspunten er zijn als je je spouwmuren wil laten na-isoleren. Daarnaast geven we je ook mee hoe je een geschikt isolatiemateriaal en een aannemer kiest.