Morgenbouwers

In dit artikel vind je een vergelijking op vlak van:

Kostprijs
Levensduur
Energieverbruik
Sanitair warm water
Koeling
Koelmiddel
Geluid
Vergunningen
Aansluiting op een warmtenet

Wat is het verschil in kostprijs?

Voor de installatie van een bodem-waterwarmtepomp van 8 kW, inclusief de bodemwarmtewisselaar, betaal je tussen 25.000 en 30.000 euro.
Voor de installatie van een lucht-waterwarmtepomp van 8 kW ligt de prijs tussen 14.000 en 20.000 euro.
Voor beide kan je de investeringskost drukken door gebruik te maken van mijnverbouwpremie.

En hoe zit het met de levensduur?

De bodemwarmtewisselaar gaat naar schatting zo’n 90 jaar mee. Die investering doe je dus slechts één keer.
De bodem-waterwarmtepomp zelf heeft ook een langere levensduur dan een lucht-waterwarmtepomp: ongeveer 20 jaar tegenover 15 jaar.

Wat is het verschil in energieverbruik voor verwarming?

De SCOP geeft aan hoeveel warmte een warmtepomp levert in verhouding tot het elektrisch verbruik. Hoe hoger de SCOP, hoe efficiënter het systeem. Hoe hoger de temperatuur van de warmtebron en hoe lager de aanvoertemperatuur van het water naar je centrale verwarming, hoe hoger de SCOP.

Omdat de bodem in de winter warmer blijft dan de buitenlucht, halen bodem-waterwarmtepompen een betere SCOP. Ook de ontdooicyclus en de minder efficiënte warmteoverdracht van lucht naar water spelen in het nadeel van lucht-waterwarmtepompen.

Concreet:

Bodem-waterwarmtepompen halen doorgaans een SCOP van 5 à 6 bij 35°C en 4 à 4,5 bij 55°C aanvoertemperatuur.
Lucht-waterwarmtepompen zitten rond 4,5 à 5 bij 35°C en 3 à 4 bij 55°C aanvoertemperatuur.

Speelt sanitair warm water een rol?

Warm water neemt een steeds groter aandeel in het energieverbruik. In een goed geïsoleerde, niet te grote woning met drie bewoners ligt het gemiddeld energieverbruik voor sanitair warm water ongeveer even hoog als voor verwarming.

Hier presteert een lucht-waterwarmtepomp verrassend goed. Je hebt het hele jaar door warm water nodig, en gemiddeld ligt de buitentemperatuur hoger dan de bodemtemperatuur. Daardoor doet een lucht-waterwarmtepomp het op dit vlak zeker niet slechter dan een bodem-waterwarmtepomp.

Hoe efficiënt kan je koelen?

Met een bodem-waterwarmtepomp, gecombineerd met bijvoorbeeld vloerverwarming, kan je passief koelen zonder dat de warmtepomp draait.
Met een lucht-waterwarmtepomp moet het systeem altijd actief koelen. Dat verbruikt dus heel wat meer energie.

En wat als het koelmiddel lekt?

Het milieuvriendelijke koelmiddel propaan, R290, is brandbaar en zwaarder dan lucht.

Bij lucht-waterwarmtepompen plaats je het toestel meestal buiten, waardoor veiligheidsrisico’s beperkt blijven.
Bij bodem-waterwarmtepompen met binnenopstelling voorziet de fabrikant extra veiligheidsmaatregelen.

Speelt geluid een rol?

Met bodemwaterwarmtepompen heb je zo goed als geen risico op geluidshinder.

Bij lucht-waterwarmtepompen bestaat dat risico wel, maar je kan het beperken door:

een geluidsarm toestel te kiezen
voldoende vermogen te voorzien
het toestel correct te plaatsen
eventueel een geluidswerende omkasting te gebruiken

Mag je overal een warmtepomp plaatsen?

In de meeste gevallen mag je een warmtepomp plaatsen (uitgezonderd bijv. waterwingebied), maar soms heb je een omgevingsvergunning nodig.

Bij bodem-waterwarmtepompen komt dat vaker voor, afhankelijk van de plaats en de diepte van de boring.
Voor lucht-waterwarmtepompen geldt meestal een vrijstelling.

Wat bij een toekomstig warmtenet?

Met een lucht-waterwarmtepomp kan je eenvoudig overstappen wanneer de warmtepomp aan vervanging toe is.
Bij een bodem-waterwarmtepomp blijft bij de overstap naar een warmtenet de bodemwarmtewisselaar achter als een investering die je niet meer benut, tenzij voor koeling.

Conclusie

Een bodem-waterwarmtepomp haalt de hoogste efficiëntie voor verwarming en biedt de mogelijkheid tot passieve koeling, maar vormt niet altijd de beste keuze. Dit is niet altijd eenduidig te bepalen maar:

In de meeste gevallen verdien je de hogere kost niet terug.
Bij aansluiting op een toekomstig warmtenet gaat de investering in de bodemwarmtewisselaar verloren.

Heb je een niet te grote, goed geïsoleerde woning en kan je de koelbehoefte beperken met zonwering en nachtventilatie? En verwacht je geen geluidshinder? Dan vormt een lucht-waterwarmtepomp vaak de meest logische keuze.

Meer info?

Heb je een vergunning nodig voor warmtepompen?

Volg onze infosessie ‘Warmtepompen voor woningverwarming’.