Je bent hier » Tijdschrift » Archief » Archief reizen » Met de Mobiators in Zuid-Afrika

Met de Mobiators in Zuid-Afrika

Terug

Over de Engelsen had ik nooit mogen beginnen. Ik bespaar u de verwensingen en scheldwoorden maar dat mijn tooggenoot er niet over te spreken was, is een understatement. Aan het woord is Frans, een afstammeling van de Nederlandse Voortrekkers en het prototype van de blanke Zuid-Afrikaan. Houdt niet van city boys die met hun fietsen doen alsof het platteland van hen is, houdt niet van de stad en haar musea, houdt niet van voetbal (de sport van de zwarten, maar dat heeft hij niet met zoveel woorden gezegd) en houdt dus ook niet van de Engelsen. Wie de geschiedenis van Zuid-Afrika kent, kan daar nog enig begrip voor opbrengen. Houdt dan weer wel van het platteland, rugby, cricket en wapens. En van bier. Plaats van het gesprek: café Die Rooi Lorrie (de rode vrachtwagen), in Mooiplaatsie. Tijdstip: mijn eerste avond daar. Welkom in Zuid-Afrika.

 

Met de Mobiators in Zuid-Afrika

Hoe hoger de hekken, hoe gekker de gekken?

Dan moet u weten dat ik er, erg tegen mijn gewoonte in, met de auto ben komen aanrijden hoewel de plek waar ik logeerde nauwelijks 500 meter verderop lag. Ernaartoe wandelen, dat was de bedoeling. Maar op aandringen van de eigenaar werd het toch de auto. Stelt u zich dat zo voor: je rijdt het ene hek uit om 500 meter verder het andere hek binnen te rijden. Redelijk hallucinant vanuit ons perspectief, in Zuid-Afrika de normaalste zaak van de wereld. En het zouden niet de laatste hekken op mijn pad zijn.

 

Voor u nu denkt dat Frans een onmogelijke man is: niets is minder waar. Hij was hartelijk en vriendelijk en het was goed toeven aan de toog van Die Rooi Lorrie. Maar hij heeft duidelijke standpunten en woont in wat hij zelf het conservatieve deel van Pretoria noemt. Dat mensen wel vaker uitgesproken zijn, merk je overal in Zuid-Afrika. Geen sprake van onpartijdige en neutrale presentatoren op de radio bijvoorbeeld, maar mensen met een mening die ze te vuur en te zwaard verkondigen en verdedigen. Ook bellende luisteraars die oprecht kwaad zijn over mistoestanden in hun land of het grondig oneens zijn met de presentator en dat niet onder stoelen of banken steken. Alles lijkt hier net wat heftiger dan we in Europa gewoon zijn: de kleuren, de geuren en de mensen. Verfrissend. En dat mensen soms kwaad zijn, kun je wel snappen: er zijn nog heel wat onregelmatigheden in het land.

 

Toen ik Frans vertelde dat een bezoek aan Pretoria de volgende dag op het programma stond, viel hij bijna van zijn kruk. Los van zijn weerzin voor de stad, stonden er die dag studentenprotesten op stapel die uit de hand konden lopen. Geen goed idee om daartussen verzeild te geraken. In dit geval werd uitstel jammer genoeg afstel. In Pretoria of Johannesburg ben ik uiteindelijk niet geraakt.


Wat ook opvalt: blanke Zuid-Afrikanen vond ik in de omgang soms – naar onze normen en gewoontes – overdreven lievig en zich uitputtend in beleefdheidsvormen. Vooral bij dames, had ik de indruk. Naar het waarom kan ik alleen maar gissen. Om iets te compenseren? Een soort van white guilt (een term die nog zal opduiken) om wat ze de zwarte bevolking aandeden tijdens de Apartheid?

 

Omdat ze in een moeilijk land wonen en zo steun bij elkaar zoeken in een lieve cocon? Of omdat ze zich in de verdrukking voelen nu de zwarten meer en meer hun rechtmatige plek opeisen? Een eenduidig antwoord heb ik er niet op gevonden.


Je kunt er uiteindelijk moeilijk omheen: de bange blanke man woont in Pretoria. Vooral de vijftigers en zestigers lijken er aan te lijden. En dat is niet eens zo vreemd vanuit hun oogpunt. Pretoria was vroeger een overwegend blanke stad. De hoofdstad van de Apartheid bovendien. Nu voelen de blanken zich bedreigd en hebben ze het gevoel dat ze plaats moeten ruimen. Tshwane noemen de zwarten Pretoria tegenwoordig trouwens. Een trend in het hele land: steden en dorpen die hun Afrikaanse naam terug krijgen.

 

Meer lezen?

Neem een abonnement

of vraag een gratis proefnummer aan

 

Achtergrondafbeelding

016 23 26 49

info@dialoog.be

facebook.com/dialoogvzw