Je bent hier » Tijdschrift » Archief » Archief natuur » Natuurlijke rijkdom

Natuurlijke rijkdom

Terug

De schatkamer van de natuur, zo zou je biodiversiteit kunnen omschrijven. De verscheidenheid aan soorten dieren en planten biedt ons niet alleen mateloze verwondering om hun schoonheid maar ook levensnoodzakelijke zuurstof, voedsel, geneesmiddelen, vezels en materialen. Bovendien levert ze een schijnbaar onuitputtelijke bron van kennis over het leven op aarde. De rijkdom aan soorten die in een bepaalde regio aanwezig is, bepaalt in grote mate de kracht van het hele ecosysteem. Haal daar één element uit weg en de samenhang verandert onvermijdelijk. Dat hoeft niet dramatisch te zijn want evolutie veronderstelt nu eenmaal verandering. Soorten komen en gaan.

 

Wat ons de laatste decennia overkomt is een massale verdwijning van soorten. In die mate dat wetenschappers spreken van de zesde uitstervingsgolf sinds het begin der tijden. Soorten sterven uit aan een snelheid die, alle verhoudingen in acht genomen, te vergelijken is met een ritje op de roetsjbaan. Deze keer is het geen meteorieteninslag of ijstijd die er met de zeis doorgaat. Het zal u allicht niet verbazen dat de mens die verantwoordelijkheid draagt. Onze soort ontwikkelt zich tegen ongekende snelheid en zet de planeet onder gigantische druk.

 

Niks nieuws dus. Belangrijker dan deze vaststelling is de vraag: valt er nog iets aan te doen? Moeten we alle soorten per se willen redden terwijl de wetenschap de meeste soorten nog niet eens beschreven heeft? We zouden op zijn minst kunnen proberen wat uit te kijken want een uitgestorven soort keert niet meer terug. Haar genetische code zullen we nooit kunnen ontcijferen. Of het moest met een wel heel spectaculaire goocheltruc zijn. Weg is weg. Foetsie.

 

Onbekend is onbemind

2010 is niet zomaar door de Verenigde Naties uitgeroepen tot het internationale jaar van de biodiversiteit. De achteruitgang een halt toeroepen is de eerste betrachting. Of om het in meer populaire economische termen te zeggen: het bloeden moet stoppen. Ons natuurlijk kapitaal verschrompelt en we staan er naar te kijken.

 

Hoe is de situatie bij ons? De hoge bevolkingsdichtheid (in Vlaanderen: 460 inwoners per vierkante kilometer), gecombineerd met een dicht wegennet en een uitgebreide bebouwde oppervlakte maakt dat de biotopen en natuurgebieden in ons land aan de kleine kant zijn. Versnippering van leefgebieden komt de overlevingskansen van een soort niet ten goede. Pluspunt is dan weer dat onze landschappen erg verscheiden zijn wat diezelfde kansen verhoogt. De sterk verbeterde waterkwaliteit maakt van zowel de Schelde, de Maas als de IJzer aantrekkelijkerivieren. We hebben nog troeven.

 

Wereldwijd sporen overheden dit jaar hun burgers aan om meer oog te hebben voor de natuurlijke omgeving. Om de soortenrijkdom in eigen land te beschermen zou het zeker helpen indien meer mensen de lokale fauna en flora leren kennen. Onbekend is onbemind. Dat bracht natuurliefhebber en auteur Herman Dierickx op het lumineuze idee om honderd soorten te selecteren en voor te stellen. De sublieme foto's van compagnon Marc Slootmaekers maken de klus helemaal af.

 

In België leven meer dan 40.000 verschillende soorten planten en dieren. Eigenlijk zijn het er naar schatting 55.000 maar dan tellen we de niet-beschreven soorten erbij. Geen simpele zaak om er daar 100 uit te kiezen die het brede publiek kunnen aanspreken. Per soortengroep (van amfibieën en reptielen tot zwammen en zoogdieren) wordt een mix van alom bekende en zo goed als zeker nog-nooit-van-gehoorde planten en dieren voorgesteld. Of had u al van beenbreek, vuurwants, goudveil of middelste zaagbek gehoord? Het kan natuurlijk aan mij liggen maar ik kon ze niet direct voor mijn geestesoog tevoorschijn toveren. De kennismaking was dan ook des te aangenamer. In de hoop dat u hetzelfde gevoel overvalt, presenteren we nkele verrassende gasten die u misschien wel in de tuin of ergens onderweg kunt spotten. Veel geluk!

 

Geert Van Geeteruyen

 

Meer lezen?

Neem een abonnement

of vraag een gratis proefnummer aan

 

Achtergrondafbeelding

016 23 26 49

info@dialoog.be

facebook.com/dialoogvzw