Je bent hier » Tijdschrift » Archief » Archief natuur » Meer natuur in je tuin

Meer natuur in je tuin

Terug

Het Countdown 2010 project van de Verenigde Naties had als doel de achteruitgang van de biodiversiteit te stoppen tegen 2010. Het werd een regelrechte mislukking. Het project kwam niet van de grond omdat weinig landen zich geroepen voelden om bedreigde dier- en plantensoorten meer kansen te geven. Daarom hebben de Verenigde Naties een nieuwe aanloop genomen om de soortenrijkdom van onze planeet alsnog beter te beschermen. De hoge vergadering in het Japanse Nagoya sloot eind oktober 2010 af met een onverhoopt succes in de vorm van drie belangrijke, globale akkoorden: een strategie om de wereldwijde biodiversiteit zoveel mogelijk te redden, de financiering van natuurbescherming in ontwikkelingslanden en de vergoeding van het gebruik van genetische rijkdom.

 

Het Tillensblok, gelegen op de grens tussen Ukkel en Vorst in het Brussels Gewest, is een binnengebied van ongeveer 1 ha waar de omwonenden groenten kweken en zich ontspannen. De dreiging van een verkaveling werd afgewend, vervuilde grond afgegraven en terrassen aangelegd. De leden van het Tillensblokcomité gebruiken geen pesticiden en kweken bij voorkeur inheemse groenten en klein fruit. De aanwezige fauna en flora wordt met de nodige égards behandeld. Planten- en insectensoorten komen dan ook in grote getale voor. Er heeft zich zelfs een familie egels gevestigd in dit door huizen langs alle kanten ingesloten gebied.

 

Dat daarmee nog niet alles in kannen en kruiken is, mag duidelijk zijn. Zo zijn er bijvoorbeeld nog geen financieringsmechanismen of bedragen afgesproken om de acties op het terrein of de principiële akkoorden te kunnen waarmaken. Daar wordt de komende twee jaar werk van gemaakt door het Conference of the Partiesbureau dat tegen de volgende top in 2012 ontwerpakkoorden moet uitwerken. Tussen haakjes: een van de twee EU-afgevaardigden daarin is onze eigen Ines Verleye, hoofd van de Belgische delegatie in Nagoya.

 

Om soorten meer kansen te geven werd al afgesproken dat meer natuurgebieden afgebakend moeten worden tegen 2020. Bovendien moeten die ook nog goed worden beheerd. De wereldwijd beschermde en beheerde landoppervlakte moet van de actuele dertien naar zeventien procent stijgen (vandaag in Vlaanderen: ongeveer 3 % beschermd en beheerd; in de EU gaat het om ongeveer 5 % van het totale landoppervlak), en op zee moet de beschermde oppervlakte van één procent (in Vlaanderen: 0,5 %) naar tien tot twaalf procent tegen 2020. Dat is geen klein bier als je weet welke (commerciële) belangen hier tegenover staan. Voor velen betekenen deze cijfers een aanslag op hun winsten. Denk maar aan de commerciële visserij, de roofbouwhoutkap of de te intensieve landbouw in grote delen van de wereld.

 

Streefcijfers

De streefcijfers zijn belangrijk omdat ze zo tastbaar zijn. In het dichtbevolkte West-Europa, en zeker in Vlaanderen, is dat een zeer moeilijk te halen streefdoel, dat wel als toetssteen kan worden gebruikt. Het is zeer kort door de bocht, maar in principe zou je deze cijfers voor elke gemeente, elke provincie en het Vlaams gewest kunnen hanteren om na te gaan hoe ver we van deze streefgetallen verwijderd zijn. Dan pas besef je dat er, zeker bij ons, nog een enorme weg is af te leggen.

 

En we moeten één ding goed in het oog houden. Het is niet omdat beschermde gebieden zijn afgebakend dat ze meteen goed worden beheerd. Denken we maar aan het Natura 2000-netwerk (Habitat- en Vogelrichtlijngebieden) in Vlaanderen en in alle Europese lidstaten dat op vele plaatsen niet eens beheerd wordt!

 

Hetzelfde probleem stelt zich met de gebieden die zijn afgebakend in het kader van het Vlaams Ecologisch Netwerk (VEN). En van het Verwevend Netwerk (IVON) is nog zo goed als geen enkele van de vooropgestelde 150.000 ha afgebakend, laat staan dat ze beheerd worden. De voorziene bosuitbreiding met 10.000 ha blijft grotendeels dode letter, net zoals de uitbreiding van groengebieden op het gewestplan met 38.000 ha.

 

Al deze maatregelen vallen onder Vlaamse bevoegdheid. De afbakening van verbindingsgebieden (provinciale bevoegdheid) komt helemaal niet van de grond, de bescherming van (potentiële) overstromingsgebieden (Vlaamse, provinciale en gemeentelijke bevoegdheid) staat nog in haar kinderschoenen, de ontpoldering van de Hedwigepolder is nog maar eens vertraagd door het nieuwe Nederlandse anti-natuurkabinet Rutte, enzovoort. Tegelijk wordt er zwaar gesnoeid in de budgetten van de Vlaamse natuuradministratie zodat minder geld kan worden uitgegeven aan adequate bescherming van gebieden en soorten.

 

Je hebt het al begrepen: er is geen tijd te verliezen, want tien jaar (2020 is de nieuwe tijdshorizon) is niet lang, en de doelstellingen zijn niet min.

 

Open ruimte

Op alle fora stelt men dat biodiversiteit niet alleen in de natuurgebieden (zou mogen) zit(ten), maar ook in de open ruimte daartussen. In Vlaanderen wordt die voor een groot deel ingevuld door landbouwgebied en bebouwde percelen, maar ook door particuliere tuinen.

 

“Maak van je tuin een natuurgebied.”

 

De Koevoet wil je helpen om ook in jouw tuin meer soorten aan te trekken en dus je steentje bij te dragen aan de bescherming van onze soortenrijkdom. Een recente studie toonde aan dat de biodiversiteit het best beschermd is in natuurgebieden, maar dat daarbuiten een dramatische afname is waar te nemen. Voel je dus aangesproken en tracht eenvoudige en goedkope hulpmiddelen aan te bieden aan de vele soorten organismen die in je tuin kunnen overleven. Misschien doen ze dat nu niet vanwege te weinig voedsel, te weinig beschutting en/of te weinig nestgelegenheid. Daar kun je gemakkelijk iets aan doen. In deze nieuwe rubriek krijg je vanaf volgend nummer telkens een uitgewerkte tip mee hoe je welke soorten kunt aantrekken.

 

Als basis nemen we een tuintje van tien bij tien meter, één are dus. Zo komen bijna alle tuinen in beeld, en gaat het argument dat alleen maar grote tuinen geschikt zouden zijn om soorten aan te trekken niet op. Straffer nog, er komen zelfs tips voor mensen zonder tuin! In de mate van het mogelijke zullen we inspelen op seizoensomstandigheden. Een belangrijk criterium is ook dat het initiatief je niet veel geld geld mag kosten, tenzij het niet anders kan. Er zitten veel mogelijkheden in voor doe-het-zelvers, maar anderen moeten er ook goedkoop vanaf komen.We hebben tien jaar om ons doel te bereiken. Het aftellen is begonnen.

 

Herman Dierickx

 

Meer lezen?

Neem een abonnement

of vraag een gratis proefnummer aan

 

Achtergrondafbeelding

016 23 26 49

info@dialoog.be

facebook.com/dialoogvzw