de Koevoet » Archief

terug naar overzicht

 

Weten is beminnen
Duurzaam bouwen, duurzaam wonen: bewonersimpressies

In 1996 startte in Nederland het programma ‘Voorbeeldprojecten duurzaam en energiezuinig bouwen’. Nu, zes jaar later, worden de woningen van vijftien voorbeeldprojecten geëvalueerd. Aan 450 bewoners van de projecten werd gevraagd naar hun ervaringen met duurzaam wonen. De balans is positief, de meesten zijn heel tevreden. Niet alleen omwille van rationele argumenten (comfort, kostenbesparing en milieuwinst) maar ook omwille van het goed gevoel.

Vlaanderen is natuurlijk Nederland niet. Tegenover onze individuele aanpak staat Nederland, waar tientallen woningen tegelijkertijd gebouwd worden en nadien verkocht of verhuurd. In Nederland staan dus veel meer duurzame woningen dan in België. Had men de Nederlander zelf laten bouwen, zouden er dan minder dubo-woningen gebouwd zijn? Wellicht. Maar nu ze er toch staan, zijn er meer bewoners te vinden die in een dubo-huis gewoond hebben en nadien, bij een verhuis, opnieuw kiezen voor zo’n dubo-project. In het boek ‘Duurzaam bouwen, duurzaam wonen’ noemt men deze evolutie: ‘weten is beminnen’. Hoe meer men van een woning weet, hoe meer men ze begint te appreciëren. Men pleit dan ook voor het verstrekken van een handleiding bij elke woning. Deze handleiding moet minstens twee vragen over elk woningelement beantwoorden: ‘waarom is dit zo opgevat?’ en ‘hoe moet ik dit gebruiken en onderhouden?’. Bv. over de bediening van ventilatie- en verwarmingssystemen, of over de soort vloerbedekking die kan worden gebruikt in combinatie met vloerverwarming.

Comfort is cruciaal

Bewoners zijn veelal enthousiast over het comfort dat met dubo samenhangt en ook over het feit dat ze met hun woning een bijdrage leveren aan een schoner milieu. Als algemene regel kan je stellen dat dubo-maatregelen niet te ingewikkeld mogen zijn en het wooncomfort niet mogen benadelen. Dan is succes verzekerd. Zo twijfelt in Nederland niemand nog aan het nut van goede thermische isolatie. Thermische isolatie van muren, vloer en dak is een robuuste maatregel waarbij het uiteindelijk milieu-effect niet afhankelijk is van wat de bewoner er mee doet. Bij de meeste dubo-maatregelen ligt dit enigzins anders: het resultaat is sterk afhankelijk van hoe de bewoner er mee omgaat. Veel mensen zijn bv. voor het gebruik van regenwater voor toiletspoeling. Wanneer dat water echter stinkt of troebel wordt en men niet snel met een oplossing voor de dag komt, dan wordt het systeem afgesloten en het toilet terug gewoon met kraantjeswater gespoeld. Weg milieu-effect.

Drie doelstellingen

De auteur van het boek ziet drie opgaven weggelegd voor de ontwerpers en voorstanders van dubo-maatregelen:

1. Haal dubo uit de sfeer van technische maatregelen
   Het gaat er de consument niet om dat hij een warmtepomp heeft, maar dat zijn huis goed te verwarmen is zonder hoge stookkosten. Het gaat er hem evenmin om dat zijn woning gebouwd is volgens de principes van de passieve zonne-energie, maar dat zijn woning licht, ruim en niet te warm is. Een grote dakoversteek om het felle zonlicht in de zomer buiten te houden wordt vaak als mooi ervaren. Door de toetreding van dag- en zonlicht neemt ook het veiligheidsgevoel toe.
2. Haal dubo uit de experimentele sfeer
   Leveranciers van bv. parket of vloerbekleding staan dikwijls nog onwennig tegenover vloerverwarming. Of zoek maar eens een loodgieter die een warmtepomp kan inregelen. Er is vaak te weinig kennis over de materie. Dit vergt de inzet van de hele sector: van architect over installateur tot en met schilder en stoffeerder.
3. Haal dubo uit de geitenwollensokkensfeer
   Duurzaam bouwen moet een eigentijds antwoord formuleren op kritische woonwensen. Als bewoners de ruimte krijgen om hun wensen kenbaar te maken, is de kans groter dat zij in een huis wonen dat naar hun zin is. Ze zullen langer in hetzelfde huis blijven zonder de boel te moeten verbouwen. Ook dat is duurzaamheid.

Dominic Van Clé
BouwTeam-medewerker

 

terug naar overzicht